Η φωνή του μουεζίνη καλεί τους πιστούς για προσευχή & καθοδηγεί τα βήματά μου. Παραμυθάδες, έμποροι, γητευτές φιδιών, πολύχρωμα παζάρια, παλάτια & φυσικά άφθονο τσάι με άρωμα μέντας συνθέτουν το σκηνικό μιας ταινίας, που νιώθω πως θα γίνει η αγαπημένη μου. Βρίσκομαι στο λαβύρινθο της Κόκκινης Πόλης, όπως αποκαλούν το Μαρακές, και μόλις εγκατέλειψα το «μίτο» μου…

Οι περισσότεροι το αποκαλούν «Κόκκινη Πόλη», κάποιοι άλλοι το έχουν πει «Πόλη του Θεού» (το όνομά του στην πραγματικότητα προέρχεται από τις βερβερικές λέξεις mur (n) akuch, που σημαίνουν Χώρα του Θεού) και «Αλ Χαμρά». Αποδεχόμενο κάθε χαρακτηρισμό, το Μαρακές φαίνεται να γνωρίζει καλά πως είναι ικανό να μαγέψει οποιονδήποτε το επισκεφθεί, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Η πόλη των θαυμάτων αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη του αφρικανικού κράτους του Μαρόκου μετά την Καζαμπλάνκα και βρίσκεται στο νοτιοδυτικό του τμήμα, κοντά στην οροσειρά του Άτλαντα. Άλλωστε η «γειτονική» θέση του Μαρόκου (στο βορειοδυτικό άκρο της Αφρικής) με την Ευρώπη αλλά και η τόσο μακρινή από τα ευρωπαϊκά πρότυπα ομορφιά και κουλτούρα το καθιστούν διαχρονικά αγαπημένο προορισμό, ιδανικό μάλιστα σχεδόν για όλες τις περιόδους του χρόνου. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι εδώ έχουν γυριστεί σκηνές κλασικών κινηματογραφικών ταινιών, όπως «Ο άνθρωπος που ήξερε πολλά» του Χίτσκοκ, στο πολυτελές ξενοδοχείο Mamounia, η «Όαση του Ιβ Αλεγκρέτ» με την Μισέλ Μόργκαν στον πρωταγωνιστικό ρόλο να δοκιμάζει τα παραδοσιακά πασούμια στα souks, η «Μούμια» σε μια προσπάθεια αναπαράστασης της Αιγύπτου του 1920 αλλά και το πρόσφατο «Sex and the city 2» με τις Κάρι, Σαμάνθα, Σάρλοτ και Αμάντα να ανακαλύπτουν το παζάρι της Ζεμαά Ελ Φνα κι όχι μόνο (σύμφωνα με το σενάριο η ταινία εκτυλίσσεται στο Αμπού Ντάμπι, στην πραγματικότητα ωστόσο τα γυρίσματα έγιναν στο Μαρακές)! Αρκεί στα παραπάνω να προσθέσουμε και το ότι ο διάσημος Yves Saint Laurent διατηρούσε εδώ εξοχική κατοικία έως το 2008, συγκεκριμένα στον Κήπο Μαζορέλ (Majorelle), στα βορειοανατολικά της νέας πόλης του Μαρακές, Γκελίζ, για να καταλήξουμε: Σε αυτή την πόλη ερωτεύεσαι, παραδίνεσαι, χάνεσαι στις μυρωδιές, στις γεύσεις, στις φωνές, στα χρώματα, στη «μουτζουρωμένη» λάμψη της, στο παραμύθι της. Ένα παραμύθι που οι αρχές του χάνονται στα βάθη των αιώνων και που πριν του παραδοθούμε κι εμείς καλό είναι να μάθουμε μερικά πράγματα για την ιστορία του…

Μικρές δόσεις ιστορίας

Ο χρόνος μετράει αντίστροφα και γυρνάει στις αρχές του 11ου αι., όταν το Μαρακές πλούτισε από το χρυσάφι και το ελεφαντόδοντο που εισέρρευσε με τα καραβάνια και εξελίχθηκε στο κέντρο μιας αυτοκρατορίας που εκτεινόταν από το Ταφιλάλτ έως την Ισπανία και από τον Ατλαντικό Ωκεανό έως το Αλγέρι. Η κυριαρχία των Αλμοραβιδών σουλτάνων ήταν εκείνη που έφερε στην πόλη έναν κοσμοπολίτικο αέρα, με την εισροή Ισπανών καλλιτεχνών, αρχιτεκτόνων και τεχνιτών να τον ενισχύουν ακόμη περισσότερο. Τον 12ο αι. ζει τις πιο ένδοξες στιγμές του, μιας και αποτελεί πολιτισμική «δεξαμενή» λογίων και στοχαστών, φιλοσόφων και ποιητών. Το 1269, ωστόσο, χάνει για πρώτη φορά τον τίτλο της πρωτεύουσας από την αντίπαλη Φεζ κι έκτοτε ξεκινά μια εποχή παρακμής με αποκορύφωμα τις δεκαετίες του ’60 και ’70, πλην ελαχίστων αναλαμπών. Τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, βέβαια, το Μαρακές αναδείχθηκε σε αγαπημένο «στέκι» ελεύθερων πνευμάτων, με «πρωταγωνιστές» στους δρόμους της πόλης διασημότητες, όπως τους Orwell, Paul Bowles, Beatles, Rolling Stones κ.ά., οι οποίες διατηρούν άσβεστο τον λαμπερό και αυθεντικό του χαρακτήρα. Σήμερα περικλείεται σε μήκος περίπου 10 χλμ. από επιβλητικά οχυρώματα. Τα τείχη του κερδίζουν τις εντυπώσεις με τις 10 χαρακτηριστικές πύλες ισπανομαυριτανικής τεχνοτροπίας, πολλές εκ των οποίων αποτέλεσαν μάλιστα παράδειγμα προς μίμηση για την κατασκευή πυλών σε άλλες πόλεις του Μαρόκου. Το ύψος τους φτάνει τα 10 μ., χτίστηκαν το 12ο αι., αλλά αναδιαμορφώθηκαν το 18ο αι., όταν επεκτάθηκε η Μεντίνα (Παλαιά Πόλη). Την τελευταία, ωστόσο, θα την εξερευνήσουμε αργότερα, για να επιλέξουμε ως πρώτο μας σταθμό τη διάσημη Πλατεία Ζεμαά Ελ Φνα!

Ζεμαά Ελ Φνα, το κέντρο του κόσμου! …

Το όνομά της στα ελληνικά σημαίνει «συγκέντρωση των νεκρών». Ωστόσο, μην ανησυχείτε καθόλου, μιας και εδώ θα ζήσετε ειλικρινά μία από τις πιο έντονες εμπειρίες της ζωής σας. Προτιμήστε να μετακινηθείτε με άμαξα, εναλλακτικά με ταξί και είμαι σίγουρη πως από το πρώτο δευτερόλεπτο που θα αντικρύσετε την πιο ζωντανή πλατεία του Μαρακές και παράλληλα ένα από τα εντυπωσιακότερα παζάρια του κόσμου, θα αφήσετε ό,τι μπορεί να σας απασχολεί πίσω και θα αφεθείτε σε έναν κόσμο τόσο διαφορετικό όσο και ελκυστικό. Από την πολύβουη Πλατεία Ζεμαά Ελ Φνα ξεκινά ένας λαβύρινθος από σοκάκια που προστατεύονται από τον ήλιο με καφασωτά. «Δεν υπάρχει περίπτωση να μην χαθείς εκεί μέσα», μου είπε ένας φίλος που είχε επισκεφθεί την πόλη και έφερνα συνεχώς στο μυαλό μου την ατάκα του όταν χαμένη (κυριολεκτικά!) ανάμεσα σε έμπορους, παραμυθάδες, ζογκλέρ και νερουλάδες, επέτρεπα μόνο στη φωνή του μουεζίνη, που καλούσε τους πιστούς για προσευχή και στις μυρωδιές από μπαχαρικά και τοπικές νοστιμιές, να καθοδηγούν τα βήματά μου, χωρίς να με νοιάζει τίποτα! Μαθαίνω πως αυτή η τεράστια πλατεία από το πρωί είναι γεμάτη με εμπόρους φρούτων και μπαχαρικών, καλαθοποιούς, κουρείς, εμπόρους ειδών κιγκαλερίας μέχρι και οδοντιάτρους, οι οποίοι βγάζουν τα δόντια των ντόπιων στη μέση της πλατείας (όσο παράξενο κι αν ακούγεται δεν είναι λίγοι αυτοί που προτιμούν τους συγκεκριμένους γιατρούς εξαιτίας του μικρότερου κόστους!). Εδώ θα βρείτε οτιδήποτε παράγεται στο Μαρόκο νόμιμο ή μη, γι’ αυτό μην απορήσετε αν σας πλησιάσουν για να σας πουλήσουν έως και μαροκινό χασίς! Με το που σουρουπώνει, το σκηνικό αλλάζει εντελώς και αναλαμβάνουν δράση οι χορευτές, οι μουσικοί, οι ζογκλέρ και οι παραμυθάδες, που θυμίζουν ποιητές και μουσικούς της νότιας Σαχάρα, καθώς και οι γητευτές φιδιών. Όλοι τους έχουν έναν στόχο: Να κερδίσουν το βλέμμα σας και να σας προσφέρουν απλόχερα τα «θαυματουργά» τους κόλπα, με το αζημίωτο φυσικά. Μην διστάσετε να μπείτε «στο χορό»… και εξηγούμαι: Δεν θα καταφέρετε να νιώσετε τον παλμό του παζαριού, αν δεν παρακολουθήσετε τα περισσότερα δρώμενά του, αν δεν χαθείτε στα σοκάκια, αν δεν παζαρέψετε τιμές με εμπόρους, αν δεν αφεθείτε στα τοπικά καλούδια, αν δεν δοκιμάσετε… τσάι με άρωμα μέντας, που αποτελεί εθνικό ποτό (πίνεται με μπόλικη ζάχαρη και προσοχή! θεωρείται προσβολή αν σας προσφέρουν αυτό το ρόφημα, να το αρνηθείτε), και αν δεν παραδοθείτε στο ηλιοβασίλεμα, την ώρα που τα τείχη της Πόλης λούζονται με ένα έντονο κόκκινο φως. Την ώρα που αρχίζεις να συνειδητοποιείς πως στην Κόκκινη Πόλη κάτι μαγικό συμβαίνει…

Πίσω από τα τείχη

Από το παζάρι της Ζεμαά Ελ Φνα, βρίσκομαι στην Παλαιά Πόλη, τη Μεντίνα. Αν και μέχρι πρόσφατα δεν την περπατούσες χωρίς τη συνοδεία ντόπιου πράκτορα, μιας και ήταν ιδιαιτέρως επικίνδυνη, τα τελευταία χρόνια η κατάσταση έχει εξομαλυνθεί εξαιτίας κυρίως του μαζικού τουρισμού. Χρώματα, αρώματα και φασαρία αποτελούν το τρίπτυχο που κυριαρχεί εδώ. Στο εσωτερικό της Μεντίνα, θα σας αποκαλυφθεί ένα άλλο πρόσωπο της πόλης, εξωτικό, περισσότερο σκοτεινό και μουτζουρωμένο, με την «τυφλή αρχιτεκτονική» όπως αποκαλούν οι ντόπιοι την αρχιτεκτονική των κτηρίων να πρωταγωνιστεί. Κι αυτό γιατί τα περισσότερα σπίτια είναι αφημένα στο χρόνο, παραμελημένα, σε καμία περίπτωση δεν σου δίνουν την αίσθηση πως μπορεί να φιλοξενούν θησαυρούς: Από galleries με όλα τα τοπικά είδη τέχνης έως το πιο in και ντιζαϊνάτο club της πόλης: Το clubrestaurant The Kosybar αποτελεί ένα από τα περιζήτητα και πολυσυζητημένα new entry, με την ταράτσα του να «προκαλεί» τεράστια λίστα αναμονής, προκειμένου να διαθέσει ένα από τα τραπέζια της! (47, Place des Ferblantiers, Marrakech, Médina, tel.:+212 0 24380324). Σε αυτή την περιοχή θα έρθετε σε επαφή με όλα τα είδη τέχνης του Μαρόκου. Χαλιά, φωτιστικά, αντικείμενα από ξύλο, κοσμήματα από χρυσό και ασήμι, κεραμικά, παραδοσιακά πασούμια και φυσικά ethnic υφάσματα και καφτάνια με τους απανταχού fashionistas να παζαρεύουν για να αποκτήσουν ένα κομμάτι στην ντουλάπα τους. Κάντε παζάρια και μην διστάσετε να αγοράσετε χαλιά και ethnic διακοσμητικά για τα οποία οι Μαροκινοί φημίζονται…

Στον «κήπο» του YSL

Επόμενος σταθμός, η νέα πόλη του Μαρακές, Γκελίζ, που συνδέεται με τη Μεντίνα μέσω της κεντρικής Λεωφόρου Μοχάμαντ Ε’. Εδώ βρίσκονται συγκεντρωμένες διοικητικές υπηρεσίες, τράπεζες, καταστήματα, γραφεία. Τι με φέρνει εδώ; Η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη από τον Κήπο του Μαζορέλ (Jardin de Majorelle)! Βρίσκεται βορειοανατολικά του Γκελίζ, σε έναν μικρό δρόμο που βλέπει στη Λεωφόρο Γιακούμπ ελ Μανσούρ και αποτελεί ένα χώρο γεμάτο κοκοφοίνικες, μπανανιές, φοίνικες, μπαμπού και μπουκαμβίλιες. Ο θόρυβος της πόλης δεν υφίσταται ούτε ως υποψία εδώ, η γαλήνη τον αντικαθιστά, η φύση και η τέχνη «παντρεύονται» και το αποτέλεσμα απλώς κάνει τις λέξεις να φαίνονται λίγες για να το περιγράψουν. Στη μέση αυτής της καταπράσινης έκτασης, ο διάσημος Γάλλος ζωγράφος Ζακ Μαζορέλ έφτιαξε το εντυπωσιακό και κυριολεκτικά «βαπτισμένο» σε έντονο μπλε χρώμα ατελιέ του, όταν εγκαταστάθηκε στο Μαρακές το 1920. Μετά το θάνατό του το 1962, ο χώρος επισκευάστηκε από τον all time classic σχεδιαστή μόδας Yves Saint Laurent και αποτέλεσε την εξοχική του κατοικία έως και το θάνατό του, το 2008. Σήμερα εδώ, εκτός από τις μοναδικές γκραβούρες με μαροκινά τοπία του Ζακ Μαζορέλ, θα βρείτε και ένα μνημείο αφιερωμένο στον εμπνευσμένο σχεδιαστή μόδας, αλλά κυρίως θα βιώσετε έναν περίπατο γεμάτο χρώματα και μυρωδιές της φύσης... (Ανοιχτά καθημερινά 09:0018:00, είσοδος ελεύθερη)

Ριάντ, όπως λέμε παλάτια…

Δεν γίνεται να επισκεφθείς το Μαρακές και να μην δεις από κοντά τα ριάντ, τα μικρά παλάτια πλούσιων Μαροκινών, που εντυπωσιάζουν κυρίως με το εσωτερικό τους. Από τα σπουδαιότερα είναι το Παλάτι Ελ Μπαντί (Παλάτι του Ασύγκριτου), πίσω από την πύλη Μπαμπ Μπεριμά, στο οποίο κάθε Ιούνιο διοργανώνεται το Εθνικό Φεστιβάλ Φολκλόρ, οπότε η αυλή του καλύπτεται από εκατοντάδες χαλιά, έτοιμη να υποδεχθεί μουσικούς, τραγουδιστές, χορευτές, καθώς και θεατές από όλο τον κόσμο. (Ανοιχτά καθημερινά 08:0012:00 & 14:3018:00 εκτός από τις ημέρες των εορτών. Επίσκεψη με ξεναγό). Εξίσου σημαντικό και άκρως εντυπωσιακό είναι το Νταρ Ελ Μπαχία στο οποίο «πρωταγωνιστεί» ένας κήπος έκτασης 8 εκταρίων και μια αυλή με εντυπωσιακό μαρμάρινο δάπεδο, διακοσμημένο με περίτεχνα ψηφιδωτά πλακίδια ζελίζ. Στο συγκεκριμένο ριάντ, ανοιχτά για το κοινό είναι μόνο τα δωμάτια της ευνοούμενης, η αίθουσα του συμβουλίου με το δάπεδο από φαγεντιανή και τις εκπληκτικές μικρογραφίες στην οροφή, και το κεντρικό αίθριο. (Ανοιχτά καθημερινά 08:0012:00 & 14:3018:00. Επίσκεψη με ξεναγό)

Επιστροφή…

Αποχαιρετώντας το Μαρακές ξεχνάς κάθε σκηνή ταινίας που σου κίνησε αρχικά ή όχι το ενδιαφέρον να φτάσεις μέχρι εδώ. Μαζεύεις μία προς μια τις δικές σου σκηνές, τις δικές σου εικόνες. Για την ακρίβεια τις στριμώχνεις μέσα σου με το φόβο μην «χάσεις» καμία. Κι αυτό γιατί έχεις παίξει πλέον τον δικό σου ρόλο, σε ένα από τα αυθεντικότερα, πιο χρωματιστά και παραμυθένια σκηνικά της ζωής σου. Αυτό είναι το Μαρακές…. Θα το καταλάβεις όταν, κλείνοντας τα μάτια σου, ονειρευτείς πως (ξανα)έρχεσαι σε αυτό ακόμη και με ένα… χαλί του Αλαντίν! Πού ξέρεις;

NOTES

ΠΩΣ ΘΑ ΠΑΤΕ

Ταξιδέψτε με την Iberia από Αθήνα για Μαρακές με ενδιάμεσο σταθμό τη Μαδρίτη. Συνολικό κόστος €565 το άτομο μετ’ επιστροφής. (www.iberia.com)

ΔΙΑΜΟΝΗ

LA MAMOUNIA

Ιστορικό ξενοδοχείο, νοτιοδυτικά της Ζεμαά Ελ Φνα, διακεκριμένο για τους πολυτελείς χώρους, το service υψηλών προδιαγραφών και τους celebrities που το προτιμούν. Ανακαινίστηκε ξανά το 2009 και είναι «επανδρωμένο» με spa, fitness centre και 4 εστιατόρια. Το σίγουρο είναι πως η μοναδική του ατμόσφαιρα θα σας κάνει να ζήσετε… τις Χίλιες και μια Νύχτες! Τιμή: Από €360 το classic room (Avenue Bab Jdid, tel. + 212 05 2438 8600, www.mamounia.com)

RIAD EL FENN

Βρίσκεται στην καρδιά της Μεντίνα, σε απόσταση 5΄ από την Πλατεία Ζεμαά Ελ Φνα. Διαθέτει 21 σουίτες, 3 πισίνες και hammamspa. Τιμή: Από €270 το standard δωμάτιο (Derb Moullay Abdullah Ben Hezzian, Bab El Ksour, tel. + 212 05 2444 1210, www.riadelfenn.com)

LA MAISON ARABE

Λειτουργεί από το 1946 στη Μεντίνα και προσφέρει φιλοξενία στα 26 δωμάτια και σουίτες του που παρέχουν ιδιωτική βεράντα και τζάκι, ένα ολοκαίνουριο spa με δύο hammams κ.ά. Φημίζεται για τη σχολή μαγειρικής του. Τιμή: Από €175 το standard δίκλινο με πρωινό (1, Derb Assehbe, Bab Doukkala, tel. + 212 05 2438 7010, www.lamaisonarabe.com)

DIXNEUF LA KSOUR

Διακριτική πολυτέλεια και φινετσάτη ατμόσφαιρα σε απόσταση αναπνοής από τη Ζεμαά Ελ Φνα. Έξι σουίτες, με ξεχωριστή διακόσμηση η καθεμία, θα μετατρέψουν τη διαμονή σας εδώ σε απόλαυση. Τιμή: Από €100 το δίκλινο με πρωινό (19, rue Sidi El Yamani Bab Ksour, tel. + 212 05 2438 4132, www.dixneuflaksour.com)

ΦΑΓΗΤΟ

LES TROIS SAVEURS

Στο εστιατόριο του ξενοδοχείου La Maison Arabe, βορειοδυτικά της Ζεμαά Ελ Φνα, γαλλικές, μαροκινές και ασιατικές σπεσιαλιτέ βρίσκονται στη διάθεσή σας. Δοκιμάστε ταζίν (αργομαγειρεμένο στιφάδο σε χαμηλή φωτιά με αρωματικά λαχανικά και σος) με κοτόπουλο και ροδάκινο και σουφλέ Grand Marnier. (1, Derb Assehbe, Bab Doukkala, tel. + 212 05 2438 7010, www.lamaisonarabe.com)

TERRACE DES EPICES

Βρίσκεται πολύ κοντά στο Musee de Marrakech. Πρόκειται για ταράτσα και σερβίρει μαροκινά και διεθνή πιάτα. Φημίζεται για την πάστα, τα ταζίν, το κουσκούς και την creme brulee του. (15, souk Cherifia. Sidi Abdelaziz, tel. + 212 05 2437 5904, www.terrassedesepices.com)

LE FOUNDOUK

Γεύσεις της ευρωπαϊκής και μαροκινής κουζίνας σερβίρονται σε ένα chic περιβάλλον, στο εστιατόριο του ξενοδοχείου Le Cinq Djellabas, σε απόσταση αναπνοής από το Maison de la Photographie. (55, Souk Hal Fassi, Kat Bennahid, tel. +212 05 2437 8190, www.foundouk.com)

DAR YACOUT

Διαχρονική επιλογή για παραδοσιακές, μαροκινές γεύσεις. Από τα πρώτα εστιατόρια που άνοιξαν στη Μεντίνα τα τελευταία 20 χρόνια, προτείνει κουσκούς με λαχανικά και ταζίν με βοδινό και λαχανικά. (79, Derb Sidi Ahmed Soussi, Bab Doukkala, tel. +212 05 2438 2929, www.yacout.net)

ΑΓΟΡΕΣ

LA PORTE D’ OR

Εδώ θα βρεις tribal χαλιά από όλο το Μαρόκο. (115 Souk Semmarine, tel. +212 05 2444 5454)

MUSTAPHA BLAOUI

Για αυθεντικές αντίκες η καλύτερη επιλογή. Κεραμικά, φωτιστικά, χαλιά και μπαούλα διατίθενται σε πληθώρα. (142144 rue Bab Doukkala, tel. +212 05 2438 5240)

KHALID ART GALLERY

Ισλαμικές, μαροκινές αντίκες και λεπτοδουλεμένα υφαντά θεωρούνται από τα must have της γκαλερί. (14 rue Dar el Bacha, tel. +212 05 2444 2410)

EVENT

Κάθε Φεβρουάριο πραγματοποιείται η μουσική γιορτή, Dakka Marrakchia Festival (www.mοrocco.com), με παραδοσιακές μουσικές του Μαρόκου.

ΧΡΗΣΙΜΑ

Νόμισμα: Το νόμισμα στο Μαρόκο είναι το ντιράμ (Dirham): (€1 = 11 ντιράμ)Διαφορά ώρας με την Ελλάδα: 2 ώρες.Κωδικός τηλ.: +212 0Πιστωτικές κάρτες: Μόνο σε ξενοδοχεία, γνωστά εστιατόρια και μεγάλα καταστήματα.

TRAVEL AGENCY

Το MidEast σάς ταξιδεύει στο Μαρακές για 5 ημέρες με κόστος από €680. Το ταξιδιωτικό πακέτο περιλαμβάνει 4 διανυκτερεύσεις και πρωινό καθημερινά, μεταφορές, ξενάγηση μισής ημέρας στην πόλη και ολοήμερη εκδρομή στην Εσσαουίρα ή στην Ουαρζαζάτε. (Βασ. Σοφίας 105107, τηλ. 211 2118888, www.mideast.com.gr)

Από την Νάντια  Μασσαχού

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.